Een methode die dieper gaat dan woorden

Familieopstellingen is een van de meest bijzondere en krachtige methoden binnen de hedendaagse coaching en psychotherapie. Het is een methode die niet werkt via het verstand of via analyse, maar via een fenomenologisch, direct waarnemen van wat er speelt in een systeem. Mensen beschrijven het achteraf vaak als een van de meest ingrijpende ervaringen van hun leven.

Samenvatting

• Familieopstellingen zijn ontwikkeld door Bert Hellinger in de jaren tachtig
• De methode maakt onbewuste familiedynamieken zichtbaar via ruimtelijke representaties
• Drie centrale principes: orde, balans en binding
• Opstellingen kunnen worden gedaan in een groep of individueel
• De opleiding Systemisch Coachen met Familieopstellingen leert je deze methode professioneel toe te passen

De oorsprong: Bert Hellinger

Familieopstellingen werden in de jaren tachtig ontwikkeld door de Duits-Nederlandse therapeut Bert Hellinger. Hellinger was priester, psychoanalyticus en Gestalt therapeut geweest voordat hij een eigen methode ontwikkelde. Zijn basisidee: we zijn allemaal verbonden met de leden van ons familiesysteem, ook met degenen die we nooit hebben gekend, en die verbindingen hebben een diepgaande invloed op ons huidige gedrag, onze patronen en onze keuzes.

Hellinger formuleerde drie centrale principes die het welzijn van een systeem bepalen: orde (iedereen heeft zijn of haar plek), balans (evenwicht in geven en nemen) en binding (verbinding met alle leden van het systeem, inclusief de vergeten of uitgesloten leden).

Hoe werkt een familieopstelling?

In een traditionele groepsopstelling kiest de persoon die de opstelling doet (de opdrachtgever) vertegenwoordigers uit de groep voor de leden van zijn of haar familiesysteem. Deze vertegenwoordigers worden in de ruimte geplaatst op een positie die de opdrachtgever intuïtief juist voelt. Dan begint het bijzondere. De vertegenwoordigers beginnen bewegingen, gevoelens en gedachten te ervaren die niet de hunne zijn, maar die van het systeem.

Dit fenomeen, dat ook wel het kennende veld of morfogenetisch veld wordt genoemd, is wetenschappelijk nog niet volledig verklaard maar wordt door duizenden therapeuten en coaches wereldwijd als echt en betrouwbaar ervaren. De vertegenwoordigers zijn geen rol aan het spelen maar zijn eerder ontvangapparaten voor informatie uit het systeem.

Individuele opstellingen

Naast groepsopstellingen zijn er ook individuele opstellingen, waarbij geen vertegenwoordigers nodig zijn. De opdrachtgever plaatst stoelen, kleine poppetjes, vloerankers of stenen als representanten. De coach begeleidt de opdrachtgever in het waarnemen van wat er in de opstelling zichtbaar wordt.
Individuele opstellingen zijn minstens zo effectief als groepsopstellingen en zijn in de praktijk van dagelijkse coaching sessies gemakkelijker toe te passen. De opleiding Systemisch Coachen met Familieopstellingen van Academie voor Leven legt hier dan ook een stevige nadruk op.

De drie principes van het systemisch werk

1. Orde

In een gezond systeem heeft iedereen zijn of haar plek. Kinderen zijn kinderen, ouders zijn ouders, en niemand neemt de plek van een ander over. Wanneer de orde verstoord is, wanneer een kind bijvoorbeeld de rol van partner of verzorger van een ouder op zich neemt, ontstaan er belemmerende patronen die soms generaties voortduren.

2. Balans

In een gezond systeem is er balans in geven en nemen. Wanneer iemand systematisch meer geeft dan ontvangt, of omgekeerd, ontstaat er ongezonde dynamiek. In familiesystemen uit dit zich soms in het gevoel iets terug te moeten betalen, of in het onbewust overnemen van iemand anders lot of pijn.

3. Binding

Elk lid van het systeem verdient een plek. Wanneer iemand wordt vergeten, uitgesloten of niet erkend, zoals bij miskramen, familieleden die zijn uitgestoten of vergeten, of bij grote schulden van voorouders, kan een later geboren familielid zich onbewust met die persoon verbinden en diens lot herhalen.

Wat kunnen familieopstellingen helpen?

Familieopstellingen worden ingezet bij een breed scala aan thema’s:

• Herhaalde patronen in relaties of werk die maar niet veranderen
• Onverklaarbaar verdriet, angst of schuld
• Moeizame relaties met ouders, broers, zussen of partner
• Problemen rondom kinderen
• Loopbaanvragen en het vinden van de eigen richting
• Lichamelijke klachten die mogelijk een systemische component hebben
• Rouw en verlies

De Opleiding Systemisch Coachen met Familieopstellingen

Academie voor Leven geeft je de basisopleiding Systemisch Coachen met Familieopstellingen in vier dagen. Dit is een compacte maar diepgaande opleiding waarbij je de basis van het systemisch waarnemen leert, de principes eigen maakt en uitgebreid oefent met het begeleiden van individuele opstellingen.
De opleiding is geaccrediteerd door het LVPW en Academie voor Leven heeft het NRTO-keurmerk.

Meer weten? Lees alles over onze opleiding Systemisch Coachen met Familieopstellingen

Veelgestelde vragen